Właściwości fizyczne wody powodują szybkie wychładzanie zanurzonego w niej organizmu. Powodem tego jest intensywne odbieranie ciepła w drodze przewodzenia konwekcji  i .. w rezultacie wychładza organizm 20 razy szybciej jak powietrze o tej samej temperaturze. W celu uniknięcia zagrożenia -> hipotermii a rzadziej przegrzania w czasie nurkowania należy stosować skafandry zapewniające nurkowi komfort termiczny. Poza funkcją ochrony termicznej skafandry służą także do:

·         mechanicznej ochrony ciała nurka przed kontaktem z dnem oraz niebezpiecznymi organizmami morskimi

·         ochrony przed zanieczyszczeniami chemicznymi lub biologicznymi

Typy skafandrów nurkowych

      Skafandry można klasyfikować wg różnych kryteriów. Najczęściej stosowane są klasyfikacje według:

·         właściwości izolacyjnych skafandry dzieli się na:

• tropic (body suit) – skafandry lekkie jednoczęściowe wykonane z tworzywa zapewniającego minimalną ochronę przez utratą temperatury np. Lycry. Mechanizm ochrony termicznej skafandrów typu tropic a w istocie jej braku – polega na stałym kontakcie wody z ciałem poprzez porowatą strukturę tworzywa. Skafandry te stosuje się:

o   w wodach bardzo ciepłych (zbliżonych i wyższych od temperatury ciała)

o   do ochrony przed urazami mechanicznymi i ochrony przed poparzeniem słonecznym

• mokre – skafandry wykonane ze spienionego neoprenu o zamkniętych celach. Nazwa omawianego typu skafandra pochodzi od charakterystycznej cechy użytkowania a mianowicie faktu, że po zanurzeniu niewielka ilość wody dostaje się do skafandra i nurek jest w istocie mokry. Inna powszechnie stosowania nazwa skafandrów mokrych – „pianka” pochodzi od struktury neoprenu, z którego wykonuje się skafandry mokre. Mechanizm ochrony termicznej skafandrów mokrych polega na ogrzewaniu uwięzionej w skafandrze wody przez ciało i przeciwdziałanie utracie wytworzonego ciepła przez powłokę skafandra. . Ilość wody, która dostaje się do skafandra zależy od jego dopasowania do figury nurka. Najważniejsze jest aby woda, która znajdzie się w skafandrze została w nim uwięziona a wraz z wodą ciepło przekazane jej przez ciało nurka. Zbyt luźny skafander powoduje zagrożenie stałej wymiany ogrzewanej wody na zimną, co prowadzi do szybkiego wychłodzenia nurka.

Skafandry mokre produkowane są w różnych wersjach w zależności od strefy klimatycznej w których są używane. Najczęściej dzieli się je na skafandry:

o   pełne – używane w chłodniejszych wodach, w skład których wchodzi najczęściej overall (jednoczęściowy skafander okrywający całe ciało oraz docieplacz (kurtka bezrękawnik z kapturem). Grubość poszczególnych elementów wynosi 5-9 mm a więc przy założeniu obydwu części skafandra korpus jest chroniony warstwą neoprenu o grubości 18 mm

o   Krótkie – używane w wodach ciepłych – najczęściej jednoczęściowe, cienkie (2-4 mm) skafandry z krótkimi nogawkami i rękawami. Chociaż zabezpieczają one nurka wystarczająco przed utratą ciepła nie stanowią wystarczającej ochrony mechanicznej dla skóry ramion i nóg

• półsuche - skafandry wykonane z neoprenu o kroju identycznym jak skafandry mokre. Różnicę stanowi system uszczelnień na nadgarstkach, kostkach przy zamkach oraz na obwodzie kaptura. Dobre dopasowanie skafandra oraz uszczelnień powoduje, że ilość wody dostającej się do skafandra jest minimalna, stąd skafander zasługuje na nazwę „półsuchy”.
• suche – skafandry wykonane z różnych materiałów, których wspólną cechą jest konstrukcja posiadająca zabezpieczająca systemem uszczelnień przed dostawaniem się wody do wnętrza skafandra. Mechanizm ochrony termicznej skafandrów suchych polega na wytworzeniu izolującej warstwy powietrza uwięzionego w bieliźnie nurkowej, właściwości termoizolacyjnych samej bielizny a w niektórych rodzajach skafandrów także przez powłokę skafandra. . Właściwe rozłożenie powietrza w skafandrze i pełne wykorzystanie jego właściwości izolacyjnych należy do domeny -> techniki nurkowania w skafandrze suchym. Nazwa omawianego typu skafandra jest nieco myląca, ponieważ większość wilgoci, którą nurek wydziela w czasie nurkowania (pot) pozostaje w skafandrze, ponadto znaczna część skafandrów w związku ze złym dopasowaniem uszczelnień albo błędami w konserwacji przepuszcza wodę w mniejszym lub większym stopniu

·         materiału z którego wykonany jest skafander

• neopren – jest……. gumą o niskiej gęstości, co uzyskuje się przez nasycenie jej azotem. Dzięki temu neopren jest tworzywem rozciągliwym a obustronne pokrycie tworzywem o dużym poślizgu ułatwia ubieranie skafandra. Dzięki swojej strukturze neopren ma także doskonałe właściwości termoizolacyjne. Niestety neopren ze względu na nasycenie gazem ma znaczną miąższość, która daje materiałowi dużą dodatnią i zmienną pływalność. W momencie zanurzenia staje się to podwójną wadą ponieważ:

o   do zanurzenia wymaga dużej ilości balastu

o   wzrost ciśnienia otoczenia powoduje zmniejszanie grubości neoprenu. Funkcja sprężania neoprenu jest w praktyce zbieżna ze zmniejszaniem objętości gazu zawartego w neoprenie. Powoduje to:

Ø  utratę pływalności skafandrów wykonanych z neoprenu w miarę zanurzania

Ø  utratę wartości termoizolacyjnych proporcjonalną do zmniejszania grubości tworzywa

Neopren jest tworzywem stosowanym powszechnie do produkcji skafandrów mokrych a także suchych. W tym ostatnim przypadku powłoka skafandra sama stanowi warstwę izolującą, zwiększającą  izolujące działanie powietrza zawartego w skafandrze. Neopren jest tworzywem o niewielkiej odporności mechanicznej, stosunkowo łatwo go rozerwać lub przeciąć na ostrej krawędzi stąd powszechnie stosuje się -> wzmocnienia na kolanach i łokciach skafandrów neoprenowych oraz wewnętrznych części dłoni i palcach rękawic

• crash neopren – sprasowany fabrycznie neopren nie posiada wad neoprenu ponieważ nie ulega kompresji wraz ze wzrostem ciśnienia zewnętrznego oraz ma niewielką pływalność w porównaniu z neoprenem. Jest odporny na uszkodzenia mechaniczne i rozciągliwy
• trilaminat – trójwarstwowe tworzywo wytwarzane z dwóch warstw gęstej tkaniny syntetycznej rozdzielonych warstwą gumy butylowej. Posiada wysoką wytrzymałość mechaniczną, odporność na starzenie jednak większość trilaminatów jest nierozciągliwa lub rozciągliwa w niewielkim stopniu. Wyjątkiem jest trilaminat w skład którego wchodzi dzianina o nazwie armatex który jest rozciągliwy we wszystkich kierunkach (gramatura 1000-1500 g/m²)
• bilaminat – dwuwarstwowe tworzywo wytwarzane w drodze połączenia nylonu z wodoszczelną warstwą tworzywa sztucznego (np. uerthane). Tworzywo nierozciągliwe i sztywne
• Cordura – tkanina o najwyższych właściwościach mechanicznych (gramatura 400-500 g/m²
• guma butylowa – guma o wysokiej odporności na rozerwanie i uszkodzenia punktowe
• nylon – materiał będący podstawą wytwarzania bilaminatów i trilaminatów

·         ilości powłok 

§  skafander jednopowłokowy - większość skafandrów suchych ma jedną powłokę

§  skafander dwupowłokowy – skafander posiadający dodatkową zewnętrzną wytrzymałą powłokę chroniącą skafander od uszkodzeń mechanicznych (Moby’s, Eques)

Komfort cieplny

Komfort cieplny podczas nurkowania w skafandrach suchych zależy od:

·         ilości powietrza zgromadzonej w suchym skafandrze. Powietrze zapewnia dobrą izolację termiczną i zmniejsza utratę ciepła z organizmu, jednak wartość termoizolacji zależy od grubości warstwy powietrza stanowiącego izolację. Ilość powietrza w skafandrze zależy od

§  -> techniki nurkowania w suchym skafandrze. Jeżeli nurek używa suchego skafandra jako podstawowego źródła pływalności – ilość powietrza w skafandrze jest większa niż w przypadku używania skafandra wyłącznie do zapewnienia komfortu cieplnego. Powietrze jest zawarte głównie w bieliźnie nurkowej i w przypadku sprasowania jej grubości przez ciśnienie wartość izolacyjna spada podobnie jak w przypadku skafandra piankowego

§  pozycji nurka. W skafandrze suchym trudno jest uzyskać warstwę powietrza o jednolitej grubości. Jeżeli nurek przyjmuje pozycję pionową ciśnienie powoduje sprasowanie bielizny nurkowej w dolnej części ciała i wyraźne odczucie chłodu. W pozycji poziomej najwięcej powietrza jest w obręczy barkowej oraz zgiętych do góry nogach (od kolan), ponadto grubsza warstwa powietrza znajduje się w części grzbietowej niż brzusznej, co także różnicuje odczucie chłodu w różnych  częściach ciała

·         grubości i tworzywa powłoki suchego skafandra. Większość powłok suchych skafandrów nie daje właściwie żadnej izolacji termicznej. Jedynie powłoki skafandrów z neoprenu i crash neoprenu stanowią samoistną izolację termiczną

·         właściwości termoizolacyjnych bielizny nurkowej, czyli ubioru jaki znajduje się pomiędzy ciałem nurka a powłoką suchego skafandra. Właściwości termoizolacyjne zależą od stopnia

§  suchej bielizny

§  zawilgoconej bielizny

Miernikiem właściwości termoizolacyjnych jest jednostka CLO, która określa utratę ciepła równą 5,56 kcal w ciągu 1 godziny z powierzchni 1 m² na każde 10°C temperatury źródła ciepła.

Porównanie właściwości termoizolacyjnych różnych rodzajów skafandrów oraz bielizny nurkowej zawiera tabelka:

Porównanie wskazuje, że najmniejszą utratę właściwości termoizolacyjnych daje użycie skafandra membranowego z bielizną nurkową przeznaczoną do nurkowania w zimnych wodach

Budowa skafandra mokrego

Konstrukcja skafandra mokrego:

Skafandry mokre są wykonane z wyprofilowanych płatów neoprenu, które są klejone i zszywane specjalnym ściegiem bez przebijania tworzywa na wylot. Wykonany ścieg „pracuje na rozciąganie” dzięki czemu nitka nie przecina neoprenu. Szwy i klejenia są obustronnie zaklejane taśmami wzmacniającymi. Zamki wszyte do skafandra od strony skóry są zabezpieczone listwami neoprenowymi, co zmniejsza przepływy wody i chroni skórę. Zamek umieszczony na plecach overalla jest zaopatrzony w długą taśmę, co umożliwia jego samodzielne zapięcie.   

Skafander mokry najczęściej występuje w konfiguracji:

·        starsze wychodzące z użycia rozwiązanie: spodnie na szelkach „Long John” oraz kurtka z kapturem. Tył kurtki jest zakończony płatem krocznym, który po ubraniu kurtki przeciąga się w kroku i przymocowuje zatrzaskami lub zamkiem do przedniej części kurtki

·        najczęściej aktualnie spotykane rozwiązanie: jednoczęściowy kombinezon z długimi rękawami i nogawkami z zamkiem na plecach „overall” oraz docieplacz z krótkimi rękawami i nogawkami zaopatrzony w kapturem. Każda z części może być używana oddzielnie w zależności od warunków temperaturowych, ubranie ich razem daje bardzo dobre zabezpieczenie nawet w wodach strefy umiarkowanej. Najczęściej stosowane rozwiązania to 5+5 mm, 5+7mm oraz 7+7mm. Nogawki oraz rękawy mogą być wyposażone w zamki błyskawiczne, co ułatwia ubieranie a także włożenie buta lub rękawicy pod skafander. Zakończenia nogawek i rękawów mogą także być dwuwarstwowe polepszając doszczelnienie podobnie zakończonych cholewek butów oraz rękawic . Kolana a często także łokcie mają naklejone łaty z tworzywa sztucznego lub gumy dla ich mechanicznej ochrony.  

·        skafander jednoczęściowy z krótkimi rękawami i nogawkami (Bermuda)

Konfekcja uzupełniająca skafandry mokre:

Rękawice neoprenowe zwiększają komfort cieplny w warunkach niskich temperatur. Rękawice są wykonywane z neoprenu o grubości od 2 – 7 mm ale spotyka się także rękawice o konstrukcji łączącej neopren ze skórą.

Najczęściej używa się rękawice 5-palczaste ale spotyka się także 3 (kciuk i 2 x dwa palce) i 2-palczaste (kciuk i reszta dłoni)  

Elementy uzupełniające do skafandrów i drobna konfekcja neoprenowa

Skarpety są wykonane z cienkiego neoprenu i są używane w wodach stosunkowo ciepłych do płetw paskowych w celu zapobieżenia otarciom nogi od twardych elementów płetwy i paska  

Buty neoprenowe służą do pływania w płetwach paskowych a także do chodzenia po pokładzie lub brzegu. Dzięki twardej podeszwie z wyprofilowanymi bieżnikami chronią przed poślizgnięciem się na mokrej i śliskiej powierzchni oraz przed zranieniem stopy  

Kaptury

W sytuacji jeżeli nurek używa samego overalla, który nie posiada zintegrowanego kaptura może posługiwać się osobnym kapturem zakrywającym całą głowę z wyjątkiem twarzy. Odmianą o szczególnie dobrych właściwościach termoizolacyjnych jest odmiana kaptura – „kominiarka”, która przykrywa także całą twarz z wyjątkiem oczu, nosa i ust  . Kaptur powinien być wyposażony w zawór labiryntowy, który umożliwia samoczynny odpływ powietrza zgromadzonego w górnej części kaptura z jednoczesnym zabezpieczeniem przed wpływaniem do kaptura wody. . Powietrze przedostaje się do kaptura z maski w czasie wyrównywania ciśnienia pod maską, jeżeli kryza maski jest włożona pod kaptur.

Opaski na czoło i uszy

Z punktu widzenia zachowania zdrowia priorytetem między nurkowaniami jest ochrona uszu i zatok przez wpływem wiatru. Bezpośrednio po wyjściu z wody praktycznie w każdych warunkach klimatycznych należy wytrzeć głowę i założyć czapkę. Może ją z powodzeniem zastąpić neoprenowa opaska obejmująca uszy i zatoki.  

Budowa skafandra suchego

Skafandry suche są wykonane z wyprofilowanych płatów tworzywa powłoki, które są klejone i zszywane specjalnym ściegiem bez przebijania tworzywa na wylot w przypadku skafandrów z neoprenu a na zakładkę w przypadku skafandrów membranowych. Szwy i klejenia są obustronnie zaklejane taśmami wzmacniającymi. Powłoka skafandra suchego ma cztery otwory: na głowę, dłonie zakończone manszetami i otwór wejściowy zamykany zamkiem gazoszczelnym. Niekiedy spotyka się skafandry z piątym otworem zakończonym tzw. zamkiem ulgi, co pozwala nurkom płci męskiej doznać wspomnianej ulgi bez zdejmowania skafandra.

Zamek

Dzięki specjalnej konstrukcji rodem z NASA zamki używane do zamykania suchych skafandrów są gazoszczelne i jednocześnie wodoszczelne. Zasada ich działania jest zasadniczo odmienna od zwykłych zamków błyskawicznych. Zęby zamka składają się z dwóch niezależnych elementów przedzielonych fartuchem uszczelniającym. Suwak zamka przesuwa się po zewnętrznych zębach powoduje trwałe zazębienie wewnętrznych zębów z dociśnięciem krawędzi fartucha uszczelniającego. Zamki są produkowane przez dwie firmy z grupy YKK (Dynat i BDM). Zamek w niektórych modelach skafandrów jest chroniony od zewnątrz listwą, co ma na celu jego mechaniczną ochronę. Zazwyczaj maja długość w zależności od umiejscowienia otworu wejściowego 75-130 cm.

Manszety

Manszety skafandrów suchych są wykonane z:

·        gumy lateksowej (kauczuk naturalny) o dużej elastyczności ale także niewielkiej trwałości. Manszety lateksowe zarówno nadgarstkowe jaki szyjne są dostępne w dwóch odmianach:

§  stożkowe zapewniają lepszą szczelność i nadają się do współpracy z pierścieniami suchych rękawic  

§  butelkowe zapewniają komfort zakładania i zdejmowania skafandra     

·        neoprenu licowanego (neopren bez pokrycia) z zewnętrznej strony kołnierza uformowanego w kształcie golfa który zawija się do wewnątrz, tak, że lico neoprenu znajduje się od strony skóry i zapewnia szczelność manszety na szyi. Rzadziej stosuje się uszczelnienia z neoprenu na nadgarstkach. Zaletą takiego uszczelnienia jest brak ucisku manszety na szyję, wadą słabsze doszczelnianie niż manszety lateksowej szczególnie przy małym nadciśnieniu w skafandrze. 

Aktualnie używane skafandry suche są z reguły jednoczęściowe i różnią się głównie umiejscowieniem otworu wejściowego i jednocześnie zamka. Najczęściej zamek  występuje:

·        poziomo na plecach na wysokości ramion, zamek rozciąga się między łokciami, taki układ zamka wymaga pomocy drugiej osoby przy zamykaniu i rozpinaniu zamka

·        zamek z przodu (front entry):

§  ukośnie od ramienia do biodra

§  poziomy w listwie rolowanej na wysokości bioder i zapinanej z tyłu skafandra

Do przeszłości należą rozwiązania firmy Posejdon:

·        zamek od biodra dookoła szyi kończący się na wysokości łuku żeber. Rozwiązanie dawało komfort ubierania skafandra, możliwość samodzielnej obsługi zamka, jednak sam zamek o dł. 200 cm mocno usztywniał powłokę.

·        zamek od części lędźwiowej pleców przebiegał w kroku i kończył się na mostku. Rozwiązanie umożliwiało samodzielną obsługę zamka ale obsługa była niewygodna a sam zamek był narażony na uszkodzenia w kroku.

Zawory

Skafandry suche są wyposażone w dwa zawory:

·        zawór dodawczy, umieszczany zazwyczaj na środku klatki piersiowej, który umożliwia zasilanie suchego skafandra powietrzem z butli. Zawór dodawczy jest mechanicznie otwieranym współbieżnym zaworem redukcyjnym o wydajności 600-750 l/min. Zawór jest zasilany wężem wkręconym do gniazda średniego ciśnienia w I stopniu automatu i po otwarciu redukuje to ciśnienie do ciśnienia otoczenia. Wąż zasilający jest wpinany do zaworu szybkozłączem identycznym jak -> szybkozłącze jacketu (SiTech) lub podobnym o większej średnicy (Apeks). Zawór dodawczy uruchamiany jest przez naciśnięcie od góry albo z boku popychacza grzybka siłą zależną od klasy zaworu (1,5-4,5 kG). Do zasilania skafandrów suchych stosuje się najczęściej czynnik oddechowy z butli. Zdecydowanie nie należy jednak stosować do tego celu trimixu ponieważ:

§  hel wchodzący w jego skład powoduje intensywne wychładzanie organizmu nurka a zatem skutek odmienny od zamierzonego

§  oddychanie gazem cięższym od wypełniającego skafander może doprowadzić do -> kontrdyfuzji izobarycznej. Sytuacja taka może mieć miejsce podczas wynurzania z głębokiego nurkowania z użyciem trimixu i wykonywaniu dekompresji z użyciem powietrza lub nitroxu

Najlepszym rozwiązaniem jest użycie do celu izolacji skafandra argonu, ponieważ posiada idealne -> właściwości fizyczne. Należy jednak pamiętać, że efekt napełnienia skafandra argonem w czasie nurkowania z małej butli jest znikomy, jeżeli nurek nie usunie wcześniej zawartego w ocieplaczu powietrza. Należy to wykonać przez podłączenie skafandra do dużej butli z argonem i kilkakrotne naprzemienne napełnienie i maksymalne opróżnienie skafandra. To tzw. „przepłukanie” zmienia atmosferę w skafandrze na argonową i umożliwia optymalne wykorzystanie właściwości argonu. W czasie nurkowania nurek zasila skafander z małej butli napełnionej argonem (2-4 l w zależności od głębokości nurkowania).

·        zawór upustowy umieszczany zazwyczaj na zewnętrznej stronie lewego ramienia w miejscu łatwo dostępnym prawą ręką. Zawór upustowy jest zaworem nadmiarowym z możliwością regulacji, co oznacza, że siła nacisku sprężyny na grzybek zależy od nurka i określa wartość nadciśnienia, które otwiera zawór i powoduje samoczynny wypływ powietrza. Regulacja polega na kręceniu prawą ręką obrotową częścią obudowy zaworu. Ustawienie zaworu w skrajnym prawym położeniu nie oznacza całkowitego zamknięcia a skrajnym lewym całkowitego otwarcia zaworu ponieważ nawet w skrajnych położeniach zawór zachowuje charakterystykę zaworu nadmiarowego. W położeniu maksymalnie otwartym uniemożliwia to zalanie skafandra a w położeniu maksymalnie zamkniętym nadciśnienie otwarcia wynosi 0,2-0,3 bara. Maksymalne otwarcie zaworu można uzyskać przez całkowite odkręcenie zaworu w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara lub naciśnięcie zaworu dłonią. Zapewnia to maksymalny wydatek zaworu upustowego, który jest znacznie mniejszy od maksymalnego wydatku zaworu dodawczego. Umiejętność operowania zaworem upustowym, tak aby stale zapewniał żądane nadciśnienie w skafandrze, jest kluczem do uzyskania -> prawidłowej pływalności w skafandrze suchym. Zagrożeniem w przypadku nieprawidłowego operowania zaworem upustowym  jest niekontrolowane wynurzenie -> tzw. „wyrzucenie” nurka na powierzchnię.

Rękawice

Do skafandrów suchych stosuje się zarówno zwykłe rękawice neoprenowe jak i specjalne rękawice suche. W praktyce jest stosowanych wiele mechanizmów montowania rękawic suchych:

·        rękawice manszetowe uszczelniają się podobnie jak manszety skafandra, ich wadą jest podwojenie ucisku wywieranego na nadgarstek.  

·        połączenia pierścieniowe polegające na szczelnym zamontowaniu do rękawa skafandra oraz rękawicy pierścieni, które po złożeniu tworzą szczelne połączenie rękawa i rękawicy. Pierścienie wykonane są z metalu lub tworzywa sztucznego a ich złożenie jest wykonywane na wcisk lub metodą bagnetową, w każdym przypadku dla bezpieczeństwa zachowuje się wewnętrzne uszczelnienie manszetą na nadgarstku.  

Rękawice są wyposażone fabrycznie w ocieplenie można też rękawicę lateksową bez ocieplenia wyposażyć w rękawiczkę z dzianiny. Pierwsze rozwiązanie ma wadę – trudność suszenia w wypadku jej zalania, drugie utrudnia nieco ubranie rękawicy może też spowodować rozszczelnienie połączenia z rękawem, gdy rękawica zostanie wcięta w element uszczelniający. Praktycznym problemem używania rękawic suchych jest zapewnienie przepływu powietrza pomiędzy skafandrem i rękawicą. Brak przepływu prowadzi do obciśnięcia  rękawicy na dłoni co utrudnia ruchy dłoni oraz przyczynia się do jej marznięcia. Przepływ powietrza można zapewnić przez:

·        włożenie pod manszetę rurki kapilarnej, co zapewnia wystarczający przepływ powietrza (najlepiej wykonywać to przez podniesienie dłoni do góry) a jednocześnie nie grozi zalaniem skafandra w przypadku perforacji rękawicy lub rozszczelnienia połączenia pierścieni  

·        włożenie pod manszetę na nadgarstku końcówki rękawiczki z dzianiny ocieplającej rękawicę lub tasiemki, w którą są wyposażone rękawy niektórych ocieplaczy lub innego zaimprowizowanego elementu z tkaniny. Pozwala to na przepływ powietrza a w przypadku zalania rękawicy prowadzi do niewielkiego zawilgocenia rękawa ocieplacza    

Buty stanowią integralną część skafandra, w większości dostępnych na rynku modeli są na stałe doklejone do nogawek. Są bardzo podobne do kaloszy przeciwdeszczowych i posiadają odpowiedni bieżnik dla uzyskania dobrej przyczepności na śliskich mokrych powierzchniach. Spotykane są także inne rozwiązania:

·        nogawki skafandra kończą się miękkimi skarpetami neoprenowymi na które nakłada się specjalne sznurowane obuwie

·        buty są mocowane do nogawek obręczami szybkozłącznymi, co ułatwia utrzymanie higieny butów i jest szczególnie przydatne w szkołach nurkowania, gdzie dzięki temu rozwiązaniu można szybko przystosować skafander dla osób ze znaczną rozbieżnością wielkości stopy.  

Kolana i łokcie skafandra posiadają wzmocnienia mechaniczne powłoki w postaci:

·        podwójnej warstwy powłoki

·        łat z tworzywa sztucznego lub gumy  

Szelki montowane na wewnętrznej stronie powłoki pozwalają wygodnie poruszać się przed założeniem lub po zdjęciu górnej części skafandra. Dzięki temu nurek nie musi zdejmować całego skafandra pomiędzy nurkowaniami.

Dobór właściwego skafandra:

Dobór skafandra mokrego

Sposób doboru skafandra mokrego jest podobny do wyboru odzieży i jest uzależniony głównie od wymiarów nurka. Typowe rozmiary pianek odpowiadają na ogół rozmiarom konfekcyjnym odzieży, jednak różnią się znacznie u różnych producentów dlatego wybierając skafander należy bezwzględnie go przymierzyć.

Dobierając skafander należy kierować się następującymi zasadami:

·        wielkość należy dobrać tak aby skafander lekko obciskał ciało, co zminimalizuje cyrkulację wody ale nie powinien uciskać klatki piersiowej utrudniając oddychanie. Zbyt ciasny skafander ogranicza krążenie krwi, co może się przyczynić do upośledzenia wymiany ciepła i przyspieszenia wychłodzenia organizmu. Rękawy i nogawki nie powinny być za długie Ubranie skafandra na sucho w sklepie można ułatwić przez użycie foliowych torebek do przeciskania kończyn przez rękawy i nogawki. Po ubraniu skafander nie powinien utrudniać zginania rąk ani nóg ani sprawiać wrażenia „ciągnięcia” pod pachami ani w kroku

·         grubość skafandra zależy od warunków hydrologicznych do jakich przeznaczony jest skafander. Nurkowanie głębokie w zimnych wodach wymaga wyboru overalla   i ocieplacza   o grubości 7 + 7 mm. Nurkowanie wakacyjne w ciepłych wodach (np. w Egipcie) oznacza wybór lekkiego skafandra jednoczęściowego o grubości maksymalnie 5 mm. Oznacza to, że zamiar nurkowania w wodach o zróżnicowanych warunkach hydrologicznych, jest racjonalny pod warunkiem korzystania z dwóch skafandrów zapewniających nurkowi komfort termiczny

·         kolor i krój skafandra może mieć następujące znaczenie:

• względy estetyczne, gust, moda – mają niewielkie znacznie dla techniki nurkowania
• względy bezpieczeństwa – skafandry w jasnych kolorach (żółty, seledyn, pomarańcz) lub z wstawkami w takich kolorach są lepiej widoczne nawet w warunkach złej widoczności dlatego używanie takich skafandrów zmniejsza zagrożenie rozłączenia  się nurków
• kolor czarny jest tradycyjnie przyjęty jako wiodący kolor sprzętu w tym skafandrów wśród nurów technicznych

Dobór skafandra suchego

Sposób doboru skafandra suchego jest podobny do wyboru odzieży i jest uzależniony głównie od wymiarów nurka. Typowe rozmiary skafandrów suchych w ogólnym zarysie odpowiadają konfekcyjnym rozmiarom odzieży w skali S, M, L, XL, jednak różnią się znacznie u różnych producentów, którzy mają własne wzorce sylwetek i oparte na niej ciągi rozmiarowe, dlatego wybierając skafander należy bezwzględnie go przymierzyć.

Dobierając skafander należy kierować się następującymi zasadami:

·        wielkość należy dobrać w zależności od rodzaju bielizny nurkowej i przymierzać skafander bezwzględnie na bieliznę. Po zapięciu skafandra nurek powinien wykonać test na swobodę ruchów, który polega na klęknięciu i próbie sięgnięcia obydwiema dłońmi do zaworu odcinającego butli albo jednocześnie obydwiema dłońmi do zaworów odcinających na -> manifoldzie. Ponadto nurek musi bez trudności sięgać do zaworu upustowego i dodawczego skafandra niezależnie od ich położenia. Dobrze dobrany skafander powinien to umożliwiać bez utrudnienia zginania rąk i nóg ani sprawiać wrażenia „ciągnięcia” pod pachami i w kroku, nie może to też narażać na poprzeczne rozciąganie zamka gazoszczelnego. Jednocześnie nie powinny tworzyć się nadmierne luzy i  fałdy powłoki. Skafandry z tworzywa nierozciągliwego (cordura, nylon, większość trilaminatów) dla zapewnienia swobody ruchów muszą być luźniejsze od skafandrów elastycznych. Dotyczy to zarówno szerokości, jak i długości skafandra, przy czym należy pamiętać, że skafander zbyt obszerny stawia duże opory w czasie poruszania się pod wodą. Luz na długości skafandra umożliwia pochylenie się nurka na powierzchni i zgięcie ciała pod wodą ale jego zachowanie powoduje fałdy głównie na nogawkach skafandra. Sposobem uniknięcia pofałdowania skafandra jest teleskopowa konstrukcja powłoki skafandra na wysokości pasa lub bioder .

·        dobór wielkości skafandra obejmuje także wybór wielkości butów, które w większości skafandrów stanowią ich element składowy. Buty nie mogą być za małe ponieważ ucisk powoduje ból i upośledza obieg krwi prowadząc do szybszego odczuwania chłodu. Buty powinny bez trudności mieścić skarpety polarowe lub z ociepliny zapewniające podobny komfort termiczny jak w pozostałych częściach skafandra. Buty nie powinny być zbyt duże, ponieważ może to prowadzić do ich spadnięcia a właściwie ściągnięcia wraz płetwami przez zbierające się w butach i w nogawkach powietrze w sytuacji, kiedy nurek znajdzie się w pozycji głową w dół

·        rodzaj powłoki skafandra należy dobrać w zależności od głębokości i warunków hydrologicznych do jakich przeznaczony jest skafander. Nurkowania głębokie w wodach zimnych wskazują na potrzebę wyboru skafandra membranowego, który zapewnia jednakową pływalność i ochronę termiczną niezależnie od głębokości a także wysoką odporność mechaniczną niezbędną do nurkowania w trudnych warunkach, szczególnie we wrakach i jaskiniach. Nurkowania płytsze i mniej wymagające pod kątem wytrzymałości powłoki skafandra uzasadniają wybór skafandra piankowego

·        należy wziąć pod uwagę wyposażenie skafandra w elementy usprawniające korzystanie ze skafandra:

§  umiejscowienie zamka – decyduje o tym czy nurek może bezpiecznie zapiąć skafander samodzielnie. Zamek umieszczony na plecach wymaga pomocy partnera nie ze względu na brak możliwości samodzielnego zapięcia lecz ze względu na możliwość zniszczenia zamka podczas zasuwania bez zapobiegania wcięciu bielizny nurkowej w zamek

§  kieszenie umieszczone na udach skafandra umożliwiają umieszczenie w nich zapasowej maski, tabeli dekompresyjnej, narzędzi do cięcia. Każda ręka obsługuje kieszeń umieszczoną po jej stronie ciała. Miejsce przyklejenia kieszeni musi zapewniać możliwość swobodnego otwarcia oraz sięgnięcia dłonią do kieszeni bez konieczności przechylania się na bok. Kieszeń nie może być za wysoko, żeby nie dopuścić do sytuacji, kiedy nie da się ona otworzyć, bo jest umieszczona tuż pod systemem balastowym. Dno kieszeni powinno być wyposażone w otwory  do odpływu wody chronione nierdzewnymi zakuwkami. Od góry kieszeń zabezpieczona jest zamkiem albo klapką mocowaną do kieszeni taśmą Velcro (rzepem). Kieszeń powinna być wyposażona w uchwyt do wpinania karabinków mocujących sprzęt znajdujący się w kieszeni

§  szelki – założone na ramiona podtrzymują dolną część skafandra po jej założeniu bez konieczności ubierania części górne, która wraz z rękawami zwisa swobodnie. Jeżeli rękawy sięgają ziemi lub przeszkadzają w poruszaniu się należy włożyć ich końce pod szelki

§  listwy osłaniające zamek – chronią zamek przed uszkodzeniem mechanicznym

§  osłona manszety szyjnej – stanowi osłonę termiczną szyi oraz chroni manszetę przed uszkodzeniem mechanicznym. W skafandrach z manszetami lateksowymi w przypadku niedopasowania kaptura część szyi nurka jest poddana działaniu niskiej temperatury ponieważ chroni ją wyłącznie cienka warstwa lateksu. Osłona ma temu zapobiegać, jednak w praktyce większość rozwiązań zapięć osłon utrudnia ubieranie manszety 

§  powłoka teleskopowa – przedłużenie powłoki suchego skafandra o kilka centymetrów, co umożliwia ułożenie powłoki na zakładkę (teleskop). W rezultacie dobrze dopasowany na długość skafander umożliwia wykonanie skłonu lub innej pozycji wymagającej przedłużenia powłoki dzięki rozciąganiu teleskopu

·        rozmiar manszety szyjnej i manszet na nadgarstkach:

§  w czasie mierzenia skafandra nie należy się przejmować mocnym uciskiem maszety szyjnej i manszet na nadgarstkach. Guma lateksowa, z której są wykonane naciąga się i po kilku nurkowaniach wrażenie ucisku znika.  W praktyce, ze względu na naciąganie się gumy lateksowej i jej niską trwałość manszety wymienia się średnio co 100 nurkowań.

§  trzeba zwrócić uwagę na zbyt słaby ucisk manszet w czasie mierzenia lub po serii nurkowań. Może to wskazywać, że manszety będą przepuszczać wodę do wnętrza skafandra

§  należy pamiętać, że obwód szyi zmniejsza się po uniesieniu głowy i należy odczuwać ucisk także w tym położeniu, w innym przypadku po uniesieniu głowy w czasie wynurzania manszeta będzie przepuszczać wodę do skafandra

§  należy także pamiętać, że zbyt mocny ucisk manszety na tętnice szyjne może powodować -> odruch zatoki szyjnej (carotid sinus reflex). Aby uniknąć tego zagrożenia należy dopasować rozmiar manszety przez:

o   obcięcie manszety stożkowej   wzdłuż umieszczonego fabrycznie na jej zewnętrznej powierzchni poprzecznego prążkowania. Dopasowanie należy wykonywać przez wycięcie każdorazowo gumy o szerokości najwyżej jednego prążka i decydować się na powtórzenie procedury po przymierzeniu, ponieważ wycięcie zbyt dużego otworu oznacza konieczność wymiany manszety (wydatek 120-150 PLN). Cięcie należy wykonać bez zadziorów, które mogą stać się przyczyną rozdarcia manszety w czasie przekładania głowy

o   założenie manszety butelkowej   na piłkę lub inny przedmiot o średnicy większej od średnicy manszety na kilka godzin

Zasady użytkowania, konserwacja i przechowywanie skafandra

Mokrego

Skafander mokry wymaga od użytkownika sporej dbałości dla zachowania estetycznego wyglądu i higieny nurkowania. Należy pamiętać o stosowaniu następujących zasad podczas użytkowania skafandra piankowego:

·         skafander należy po każdym użyciu, szczególnie w słonej wodzie solidnie wypłukać w słodkiej wodzie. Wysuszenie „słonego” skafandra powoduje szorstkość powłoki skafandra co utrudnia ubieranie i może powodować podrażnienia skóry

·         skafander należy wysuszyć z obydwu stron w zacienionym, przewiewnym miejscu, powieszony na wieszaku o szerokich ramiączkach w celu:

• uniknięcia płowienia kolorów zewnętrznej warstwy skafandra
• zmniejszenia negatywnego wpływu na neopren promieni UV zmniejszających jego trwałość
• trwałego odkształcania neoprenu przez wieszak o cienkich ramiączkach

Potrzeba konserwacji skafandra piankowego wynika z faktu, że w czasie nurkowania w związku z wysiłkiem lub wysoką temperaturą następuje intensywne wydzielanie potu, który wsiąka w tkaninę stanowiącą wewnętrzną wyściółkę skafandra. Pomimo  płukania skafandra może on wydzielać nieprzyjemny zapach. Ponadto w związku ze zjawiskiem diurezy nurkowi może przydarzyć się oddanie moczu do skafandra -> technika nurkowania. Wymaga to okresowego lub „powypadkowego” wyprania skafandra w pralce w delikatnym detergencie w niskiej temperaturze. Dla lepszego efektu skafander należy przewrócić wewnętrzną stroną na zewnątrz i umieścić w worku np. od śpiwora. W przypadku utrzymywania się nieprzyjemnego zapachu skafander można także zdezynfekować przez zanurzenie w roztworze środka odkażającego  .

Przechowywanie skafandra w dłuższych okresach czasu wymaga:

·         powieszenia na wieszaku o szerokich ramiączkach w suchym i chłodnym miejscu, najlepiej w pokrowcu, który często stanowi komplet ze skafandrem 

·         neoprenowych powierzchni licowanych nie należy konserwować talkiem, który przyspiesza starzenie neoprenu

Dobra praktyka nurkowa nakazuje:

·         przed zapakowaniem skafandra na wyjazd nurkowy, jak i przed każdym nurkowaniem wykonać sprawdzenie stanu uszczelnień i zamków w celu uniknięcia:

• sytuacji, kiedy po przyjeździe na miejsce nurkowania okaże się, że stan skafandra uniemożliwia wykonanie nurkowania
• nurkowania w skafandrze nie zabezpieczającym wystarczająco przed wystąpieniem hipotermii

Suchego

Skafander suchy wymaga od użytkownika najwyższej dbałości dla zachowania estetycznego wyglądu i higieny nurkowania. Należy pamiętać o stosowaniu następujących zasad podczas użytkowania skafandra suchego:

·         przesuwanie dłoni i głowy przez manszety często prowadzi do nich uszkodzenia i jest najtrudniejszym elementem zakładania skafandra. Czynność tę należy poprzedzić każdorazowo posypaniem wewnętrznej powierzchni manszet talkiem technicznym lub innym bez dodatków kosmetycznych, które przyspieszają starzenie lateksu. Talk zapewnia poślizg i umożliwia łatwe przesunięcie dłoni i głowy przez manszety oraz ułożenie manszet na nadgarstkach i szyi w dogodnym położeniu i bez zmarszczek. W celu ubrania manszetę szyjną należy rozciągnąć od wewnątrz chwytając palcami dłoni od góry i pociągnąć w dół wpychając jednocześnie głowę od dołu do otworu manszety.  Zdjęcie przebiega odwrotnie: po wsunięciu palców obydwu dłoni pod manszetę i  rozciągnięciu lateksu należy pociągnąć ją do góry ciągnąc jednocześnie głowę w dół. Zakładanie i zdejmowanie manszety szyjnej przez początkujących nurków często wymaga pomocy partnera. Czynności te są szczególnie trudne i bolesne dla osób z długimi włosami, ponieważ włosy należy wyciągnąć spod manszety dla zapewnienia jej szczelności. Dobrym sposobem uniknięcia problemów jest ułożenie włosów pod natalkowanym lateksowym czepkiem 

·         przed ubraniem skafandra należy sprawdzić pewność zamocowania korpusu zaworu dodawczego i upustowego do powłoki skafandra, co gwarantuje szczelność tych połączeń. Kontrolę należy wykonać kręcąc w przeciwnych kierunkach elementami ich obudów znajdującymi się po wewnętrznej i zewnętrznej stronie skafandra. Czynność dokręcania należy wykonać kilkakrotnie ze względu na zjawisko relaksacji naprężeń w gumie i tworzywach sztucznych a z nich wykonane są powłoki skafandrów i gniazda służące do mocowania zaworów. Zjawisko polega na zanikaniu oporu stawianego przez wymienione tworzywa z upływem czasu co powoduje, że po kilkunastu minutach możliwe jest kolejne dokręcanie zaworów 

·         niezależnie od tego czy zapinanie skafandra wymaga pomocy drugiej osoby należy je wykonać z zachowaniem specjalnej ostrożności, żeby nie dopuścić do wcięcia w mechanizm zamka bielizny nurkowej. Po ubraniu skafandra bielizna nurkowa jest często podciągnięta do góry wraz z powłoką skafandra i napuszona w górnej części, co grozi jej przycięciem przez zamek w czasie jego zasuwania   w związku z czym należy:

• upchnąć wystające części pod powłokę skafandra, tak aby nie wystawały spomiędzy listew zamka
• w skafandrach, które posiadają listwę ochraniającą zamek od strony wewnętrznej, ułożyć ją starannie na bieliźnie nurkowej
• zasuwać zamek ciągnąc pasek suwaka zamka jednym palcem (np. środkowym) z jednoczesnym trzymaniem palca wskazującego pod zamkiem na wysokości suwaka. Drugą ręką należy trzymać powłokę skafandra w miejscu wklejenie początku zamka
• zasunięcie zamka należy wykonać w trzech fazach:

o   dosunięcie suwaka na kilka cm do końca zamka jednym płynnym ruchem

o   wyciągnięcie palca ochraniającego zamek od spodu

o   dociągnięcie suwaka do opornika tak, żeby suwak stanowił jedną całość z opornikiem

Nie należy wykonywać szarpnięć i mocować się z suwakiem, bo może to doprowadzić do uszkodzenia zamka.

Niezależnie od tego czy zapinanie skafandra wykonywane jest przez partnera czy samodzielnie należy zawsze przeprowadzić kontrolę wzrokową prawidłowości zasunięcia zamka:

o   w przypadku zamka umiejscowionego z przodu przez schylenie głowy

o   w przypadku zamka umiejscowionego na plecach przez wysunięcie do przodu ramienia, na którym kończy się zamek i obrócenie głowy w jego stronę

Nie zachowanie opisanej procedury zapinania skafandra może spowodować:

• rozszczelnienie a nawet nieodwracalne zniszczenie zamka w wyniku przycięcia bielizny i spowodować potrzebę kosztownej wymiany zamka (500-800 PLN)
• podciekanie a nawet zalanie skafandra w wyniku nie dociągnięcia suwaka do końca. Pozostawienie szczeliny 3-5 ząbków powoduje powolne podciekanie wody, pozostawienie szerszej szczeliny powoduje szybkie zalewanie skafandra

·         należy pamiętać o zapięciu skafandra przed założeniem jacketu a także przed wejściem na pokład małej łódki o niskich burtach lub zajęciem miejsca na pływaku pontonu ponieważ praktyka dowodzi, że w takich okolicznościach łatwo wpaść do wody z rozpiętym skafandrem, co prowadzi do jego momentalnego zalania, co jest jednoznaczne z koniecznością rezygnacji z nurkowania ze względu na zagrożenie wystąpienia hipotermii. Natomiast wymieniane niekiedy zagrożenie w postaci zagrożenia utonięciem jest mocno przesadzone

·         w skafandrze, który posiada listwę ochraniającą zamek od zewnątrz należy ją po zapięciu zamka starannie ułożyć i przymocować do powłoki rzepami lub suwakiem

·         rozpięcie zamka należy wykonywać w trzech fazach:

o   odciągnięcie suwaka od opornika na kilka cm od końca zamka

o   włożenie pod suwak palca ochraniającego zamek

o   całkowite odsunięcie suwaka do końca zamka jednym płynnym ruchem

·         zewnętrzną powłokę skafandra należy po każdym użyciu, szczególnie w słonej wodzie solidnie opłukać w słodkiej wodzie. Dotyczy to w szczególnym stopniu zamka gazoszczelnego, który należy do płukania zapiąć

·         skafander należy wysuszyć z obydwu stron w zacienionym, przewiewnym miejscu. Ma to znaczenie dla

• uniknięcia płowienia kolorów zewnętrznej warstwy skafandra
• zmniejszenia negatywnego wpływu na neopren promieni UV zmniejszających trwałość szczególnie manszet lateksowych
• higieny użytkowania skafandra

Szczególnie ważne jest wysuszenie wewnętrznej części butów. Nie usunięta wilgoć, która zbiera się w butach

• wydzielana przez ciało nurka
• pochodząca z przecieku wody do skafandra

stanowi idealne środowisko wzrostu kultur bakteryjnych i grzybów, co stanowi zagrożenie dla higieny stopy. W zależności od twardości podeszwy butów należy je wraz z powłoką skafandra całkowicie albo częściowo wywrócić na zewnątrz i zapewnić dobry nawiew powietrza. Można zastosować w tym celu nawiew wentylatora albo nawiew małego samochodowego odkurzacza, co pozwala wysuszyć buty nawet w warunkach polowych. 

Konserwacja

Potrzeba konserwacji skafandra suchego wynika z faktu, że w czasie nurkowania w związku z wysiłkiem lub wysoką temperaturą następuje intensywne wydzielanie potu. W odróżnieniu od skafandra mokrego nie płuczemy po każdym nurkowaniu wewnętrznej strony skafandra suchego. Jeżeli pomimo suszenia powłoka skafandra wydziela nieprzyjemny zapach należy odkazić cały skafander przez zamoczenie w płynie odkażającym a następnie wypłukać w czystej wodzie i starannie wysuszyć.  .

Konserwacja skafandra suchego jest czasochłonna i wymaga staranności. Konserwacji wymagają szczególnie zamek gazoszczelny, manszety oraz buty:

·         zamek gazoszczelny jest delikatny i dla bezawaryjnego działania wymaga:

• okresowego smarowania specjalnym smarem   lub nawet zwykłą stearyną
• należy unikać konserwowania zamka pochodnymi silikonu ponieważ może to utrudnić wklejenie nowego zamka 

·         buty - okresowo należy przeprowadzić odkażenie butów za pomocą środka przeciwgrzybicznego najlepiej w aerozolu (np. Daktarin) ponieważ środek dociera dzięki temu do wszystkich zakamarków buta

·         manszety wykonane z lateksu są słabą stroną suchych skafandrów. Należy je konserwować talkiem, który opóźnia efekt starzenia lateksu i nie dopuszcza do zlepiania się ścianek manszety

Przechowywanie skafandra w dłuższych okresach czasu wymaga powieszenia suchym i chłodnym miejscu:

·         włożonym w rękawy wieszaku rurowym w  

·         za buty na wieszaku o specjalnej konstrukcji  

Dobra praktyka nurkowa nakazuje:

·         przed zapakowaniem skafandra na wyjazd nurkowy, jak i przed każdym nurkowaniem wykonać sprawdzenie stanu manszet i zamka gazoszczelnego oraz sprawdzenie czy do I stopnia automatu jest wkręcony wąż zasilający skafander oraz czy szybkozłącze węża zasilającego pasuje do zaworu dodawczego skafandra w celu uniknięcia sytuacji, kiedy po przyjeździe na miejsce nurkowania okaże się, że stan skafandra uniemożliwia wykonanie nurkowania. Brak wężyka zasilającego umożliwia wprawdzie wykonanie nurkowania ale tylko do niewielką głębokość i z odczuwaniem wyraźnego dyskomfortu. Powodem jest brak możliwości wyrównywania ciśnienia w skafandrze z ciśnieniem otoczenia. Bezpośrednim skutkiem głębszego zanurzenia jest ścisłe obłożenie powłoki skafandra na ciele nurka i jednoczesne usztywnienie, co powoduje utrudnienie a w skrajnych przypadkach nawet uniemożliwia wykonywanie ruchów rękami (szczególnie jeżeli nurek posługuje się źle dopasowanym, za ciasnym skafandrem). Dodatkowym skutkiem jest bolesny ucisk szczególnie w miejscach, w których utworzyły się fałdy powłoki a w rezultacie sińce w formie pręg stanowiących ich odbicie.

Bielizna nurkowa

Bielizną nurkową, przez analogię do ocieplaczy używanych w skafandrach klasycznych, nazywa się ubiór, jaki znajduje się pomiędzy ciałem nurka a powłoką suchego skafandra. Jako bielizny nurkowej można użyć:

·        zwykłej bluzy i spodni z dzianiny z polaru®. Polar jest dzianiną poliestrową o doskonałych właściwościach termoizolacyjnych, ponadto jego włókna są praktycznie nienasiąkalne. Swoje właściwości polar zawdzięcza:

§  specyficznej strukturze włókien poliestrowych, które mają wewnątrz mikrokanaliki wypełnione powietrzem

§  sposobowi tkania, który daje dzianinie:

o   strukturę dwuwarstwową, która pełni następujące zadania:

Ø  warstwa wewnętrzna stanowi ekran zatrzymujący ciepło i odbierający wilgoć

Ø  warstwa zewnętrzna stanowi zaporę dla wydalonej wilgoci

o   układ włókien umożliwiający swobodną cyrkulację powietrza, dzięki której cyrkulujące powietrze transportuje na zewnątrz tkaniny parę wodną

Właściwości termoizolacyjne zależą od grubości dzianiny, która jest wytwarzana w gramaturach 50-400g/m². Wadą polaru jest utrata właściwości termoizolacyjnych w przypadku zamoczenia, do czego może dojść w przypadku rozszczelnienia skafandra, co prowadzi do natychmiastowego spadku komfortu cieplnego i szybkiego wychłodzenia organizmu

·        dedykowanego jednowarstwowego ocieplacza polarowego do skafandra suchego. Ocieplacze wykonuje się z polaru różnej grubości w zależności od typu skafandra suchego

·        ocieplacza wielowarstwowego wykonanego z kilku warstw tworzyw o różnych właściwościach. Typowy ocieplacz wysokiej klasy zawiera następujące warstwy:

§  wewnętrzna - wykonana z polaru o niskiej gramaturze

§  ocieplina o specjalnej strukturze włókien:

o   utrzymujących wewnątrz struktury warstwę powietrza

o   odprowadzających wilgoć i parę wodną

o   w przypadku zalania skafandra nie gromadząca wody

Najlepszą ociepliną na rynku jest Thinsulate®, która jest wytwarzana w wielu odmianach w zależności od przeznaczenia. Wg producenta materiałem najbardziej nadającym się na ocieplinę jest C, CS i CSD o gramaturze150 g/m², grubości ok. 1 cm i izolacji termicznej 1,9 CLO. Thinsulate ma niezwykłą właściwość, w sytuacji zalania skafandra nurek odczuwa wprawdzie wzrost wilgotności ocieplacza ale nie doznaje wyraźnego pogorszenia komfortu cieplnego

§  warstwa oddychającej membrany ochronnej np. Gore-tex®

§  warstwa o dużej odporności mechanicznej z włókna syntetycznego o śliskiej powierzchni. Jej zadaniem jest ochrona mechaniczna ocieplacza oraz ułatwienie wkładania suchego skafandra. W ocieplaczach dobrej klasy warstwa ta jest wiatroszczelna oraz dzięki impregnacji wodoszczelna.

Każda z warstw zapewnia oddychanie i transport wilgoci oraz pary wodnej na zewnątrz a w sumie stanowią znakomitą barierę powstrzymującą utratę ciepła produkowanego przez organizm nurka.

Typowy ocieplacz to jednoczęściowy overall z zamkiem z przodu. Niektóre modele mają wstawki na rękawach (na wysokości zaworu upustowego), pod pachami przepusty z łatwo przepuszczalnych tkanin ułatwiające wydostawanie się z ocieplacza gazu, którym napełniany jest suchy skafander. Należy podkreślić, że pogarszają one ochronę termiczną ocieplacza szczególnie w przypadku zalania skafandra, kiedy stają się mostkami termicznymi intensywnie odprowadzającymi ciepło z organizmu

Znakomitym uzupełnieniem wszystkich powyższych przykładów bielizny nurkowej jest specjalna bielizna przeciwpotna, która ma zdolność wchłaniania i odprowadzania potu nie mniejszą niż 1l/m²/godz. Wilgoć jest wydalana na zewnątrz bielizny i przejmowana przez kolejną warstwę ocieplającą. Dobrej klasy bielizna zapewnia ponadto dobrą wentylację i dodatkową izolację termiczną. Przykładami bielizny przeciwpotnej są wyroby o nazwach handlowych: dry tec®, polartec first layer®, novadry®. Bielizna przeciwpotna jest zakładana na gołe ciało pod właściwy ocieplacz. Zwykła bielizna bawełniana lub poliestrowa nie posiada opisanych właściwości, wchłania wilgoć i staje się mostkiem cieplnym odprowadzającym ciepło z organizmu.